Pics.kz теперь и на казахском

2009-06-14

У сервиса хранения изображений в Казахстане появилась и казахская версия - при моем скромном участии.

Жать на кнопку "Қазақша". Или пройдите по этой ссылке

Предложения и замечания приветствуются



Қазақ тіліндегі Mozilla Firefox браузері

2009-06-14

Интернетке шолу үшін қандай браузерді қолданасыз? Өзім OpenSource бағдарламаларды тандаған соң, Mozilla Firefox браузерін қолдануға тырысамын. Оның артықшылықтары: ол тегін (шынымен де, ол еркін бағдарламалық қамтама қатарына жатады), жылдам (әсіресе, соңғы нұсқалары), мүмкіндіктері мол (кеңейтулерді қолдану арқылы шексіз арттыруға болады). Табылған ақаулықтар тез жөнделеді. Соңғы стандарттардың барлығын қолдайды. Және де ол браузер көптеген платформалар үшін бар. Windows, Linux, FreeBSD, MacOS, BeOS. Браузердің бастапқы кодтарын алуға болатын соң, оны кез-келген ОЖ үшін ыңғайлатып, іске қосуға болады (теория жүзінде). Кодтары ашық – сіз оларды қарап, ішінде шпиондық әрекеттерді орындайтын бөліктері жоқ екеніне оп-оңай көзіңізді жеткізе аласыз. Аз ба? Жақында шығатын Mozilla Firefox 3.5 нұсқасында құрастырушы пайда болады. Ол деген не? Өзіңіздің компанияңыз үшін браузерді ыңғайлатып, баптап, орнатудан кейін құрамында пайдалы кеңейтулер болатынындай енгізіп, жұмыс жасай аласыз. Мысалы, компанияңызда жүздеген компьютерлер болса, администратор жұмысын мың есе ыңғайлатады. Кеңейтулерге қоса браузердің темасын, логотиптерін де ауыстыруға болады.

Осындай браузерді қолдану Интернетте жұмыс жасаған кезде шпион, вирустар, трояндарды сіз білмей-ақ алу мүмкіндігі азаяды. Статистикаға жүгінетін болсақ, вирустардың көбі Интернеттен жұғады ғой. USB дисктер (флешкалар) екінші орында шығар, ол жағын нақты айта алмаймын.

Ал, қазақша сөйлейтін болсаңыз, бұрын сізге басқа тілдегі браузерді қолдану керек еді. Өйткені, қазақ нұсқасы жоқ еді. Браузер тегін таралады. Ол үшін сізден ешкім бір тиын да сұрамайды. Бірақ, еркін таратылатын бағдарламалардың ерекшелігі сол – оларға ешқандай түрде кепілдеме берілмейді. Яғни, қолданам десеңіз, өзіңіз білесіз. Ол бағдарлама есебінен сізге зиян тисе, ешкім жауап бермейді. Түсінікті, осылай дұрыс қой. Ауа да бізге еркін және тегін беріледі. Ол үшін де ешкім ешқандай түрде жауап бермейді ғой.

Соңғы кезде осы браузер мен қазақ тілдің арасы жақындай түсті деп айтсақ болады – браузердің қазақ тіліндегі нұсқасы пайда болды. Оны аударған – жұмыс жасаған біз, бірнеше адамбыз. Неге тегін жұмыс жасау керекпін, ондай сұрақ бізде болмады. Өйткені, қазақ тіліне аудару – ондай браузерді қолдану мүмкіндігі берілгені үшін біз жасай алатын ең аз төлем. Уақыты бойынша аудару бірнеше айға созылды. Терминдерді іздеу және мәтінді қазақ тілінің ерекшеліктеріне сәйкес қылу көп уақытымызды алды. Сонымен қатар, көмек көрсетем деушілерді іздедік, бірнеше адам бізге қосылды. Аудармашы болу міндетті емес қой, одан басқа да жұмыстар бар, бірақ негізгі – қазақ тіліне аудару ғой.

Ал енді, уақыт өтті, осы жұмысты біз аяқтадық. Сынауға көмектескен барлық адамдарға ризамыз, рақмет айтамыз. Браузердің өзінен басқа жиі қолданылатын кеңейтулерды де (Adblock Plus, Noscript, Download Statusbar, Extended Statusbar, Flashgot) қазақшаға аудардық.

Осы жұмыс аяқталғанымен, ол – тек ағымдағы жұмыс еді. Болашақта жаңа нұсқалар да шығады ғой, оларда жаңа сөздер пайда болады, оларды аударып, браузердің қазақ аудармасын белсенді түрінде ұстауға тырысамыз. Көмек көрсетем десеңіз, хабарласыңыз. Қателер жөнінде де хабарлауды ұмытпаңыз.

Қолданам десеңіз, іске сәт! Қазір-ақ қазақ нұсқасын жүктеп алыңыз. Әзірше ол БЕТА нұсқасы.

Жүктеп алу парағы



Windows және Ubuntu-ды бірге орнату

2009-06-14

Ubuntu-ды орнатқан кезде, ен жиі қойылатын сұрақ – дискімді қалай бөлуім керек?

Осы әдістеменің негізгі мақсаты, дискіні қалай бөлуге болатынын, және бөлім деген не екенін түсіндіру.

Көптеген компьютерлер және ноутбуктар алдын-ала орнатылған ОЖ-мен келетіні белгілі.

Мен сіздерге біріншілік және логикалық бөлімдер деген не екенін, олардың айырмашылықтарын түсіндірмеймін, тек кеңестерді беруге тырысамын. Ең алдымен, сіздерге түсіну керек, ол, дискіде жаңа бөлімді құру жаңа дискіні жасау сияқты. Иә, ол дәл сол дискіде орналасады, бірақ өздігінен, басқадан бөлек. Егер бір бөлімдегі ақпаратты өшірсеңіз, басқа бөлімдерге әсері болмайды. Салыстыратын болсақ, диск үлкен бөлме сияқты. Бір кезде сіз оның ортасынаң қабырғаны тұрғызып, нәтижесінде екі бөлмені алуды қаласаңыз, дискіңізбен де сол сияқты. Ол енді бір үлкен диск емес, бірақ құрамында екі бөлімі бар диск.

Жоғарыдағы суретте көрсетілген сияқты, көбінесе сізге осындай жағдайдан бастауға керек болады. Windows орнатылған бір ғана бөліміңіз бар, және ол бөлім бүкіл дискті алып тұр. Есіңізде сақтаңыз, дискідегі бөлім тек орынның қарай бөлінгенің көрсетеді. Мысалы, 1 6 0 Гб дискіңіздегі бір бөлім бар болса, ол бүкіл дискті алып тұр дейік. Сонда ондағы орнатылған Windows -тың көлемі, мысалы үшін, тек оннан бір бөлігін алуы мүмкін. Қалғаны – бос орын.

Бұл – егер сіз Ubuntu орнату бағдарламасына сіздің Windows бөліміңізді автоматты түрде көлемін өзгертуге және алынған бос орында Ubuntu бөлімін жасауға рұқсат етсеңіз, алатын нәтижеңіз. Алынған бос орын, әрине, диск көлеміне мен Windows бөлімінің өлшеміне байланысты болады. Бірақта, мен ондайға жол бермеймін, және әрқашан да өз қолмен бөлмелерді басқарамын. Бұл ең қарапайым жағдай болып табылады, бір Windows және бір Ubuntu бөлімі, және бір кішкентай swap бөлімі. Swap бөлімінің өлшемі, көбінесе жадының өлшеміне тең не екі есе үлкен болуы керек. Компьютеріңіздің жедел жадысы аяқталған кезде, ОЖ осы диск бөлімін ақпаратты сақтау үшін және көмпьютеріңізді «hibernate» режиміне жібергенде қолданылады.

Бұрын осындай түрдегі орнату кең таралған болатын, өйткені бұрын Ubuntu NTFS файлдық жүйесіне жаза алмаған, соңғы кезде ғана ондай мүмкіндік пайда болды. Сонда да, кейбір адамдар уақыт өте тексерілген және сенімді орнатудың осы түрін қолданады. Ортадағы көрсетілген бөлім екі ОЖ арасында файлдармен алмасу үшін жасалған. Сонымен қатар, Windows ОЖ Ubuntu бөлімдерін көрмейді.

Келесі сызбада алдыңғысының өзгертілген түрі көрсетілген. Айырмашылығы - /home бумаңыз бөлек бөлімде орналасады. Оның пайдасы неде деп сұрасаңыз, мінекей, түсіндірме. /home бумасы – ол Windows-тағы C:\Documents and Settings бумасы секілді. Оның ішінде сіздің барлық баптауларыңыз, көрінетін және жасырын файлдардың ішінде сақталған. Артықшылығы, егер сіз жүйені қайта орнатсаңыз, барлық баптауларыңыз сақталады! Есіңізде болса, Ubuntu әр 6 ай сайын жаңа нұсқасы шығады. Қайтадан орнатам десеңіз, пайдасын көресіз. Ал енді, FAT 32 файлдық жүйесі туралы айтатын болсақ, оның кемшіліктері бар. Файлмен бірге құқықтар туралы ақпарат сақталмайды, файл өлшемі 4 Гб аспауы керек. Ол файлдық жүйе ескірген, қазіргі кезде көбінесе тек USB карталар мен дисктерінде қолданылады. Қазір Ubuntu NTFS файлдық жүйесіне оп-оңай түрінде жаза және оқи алады, соны есіңізде сақтаңыз. Келесі сызбаға көшейік.

Егер сіз Windows бөлімін тек бірнеше керек бағдарламаны қосу үшін, не ойындарды ойнау үшін қолдансаңыз, осы түрдегі дискті бөлу сізге пайдалы болады. Айта кететін тағы ерекшеліктері, Ubuntu-дың бөлімдерін сіз неше түрлі әрекеттер жасай аласыз, оларды шифрлеуге де болады, ол туралы кейінгі бір мақалада жазармын.

Уақыт өте сіздің дисктеріңіз осындай түрге келетініне сенемін.

Есіңізге сала кетейін:

1)Windows үшін әдетте бөлім өлшемін жүйе үшін 10-15 Гб, және орнатылған бағдарламалардың өлшемдерінің сомасы ретінде есептеу керек.
2)Екі физикалық дискіңіз болса да, осы кеңестерді қолданыңыз.
3)Кейбір адамдар әр Ubuntu /usr, /home, /var бумалары үшін жеке бөлімдерді жасауға кеңес береді. Бастауыш Ubuntu пайдаланушысы үшін жоғарыдағы кеңестер көбінесе жеткілікті болады.
4)Егер бар болып тұрған бөлімінің өлшемін артырам десеңіз, орынды бөлімдерге тек соңынан ғана қосуға болатынын ұмытпаңыз.
5)Осы кеңестер барлық Windows отбасының ОЖ үшін, және басқа да Linux дистрибутивтері үшін жарамды.
6)Көбінесе Windows пайдаланушылары Partition Magic деген бағдарламаны дисктермен әрекеттер жасауға пайдаланады. Сізге QTParted немесе GParted бағдарламаларын қолдануға ұсынамын.

Осы мақаладағы барлық Ubuntu сөзінің орнына кез-келген өзіңізге лайық Linux дистрибутивінің атын қоюға болады. Бәрі де өз қолыңызда.

Осы әдістеменің PDF нұсқасы керек болса, оны осы форумнан алуға болады



back to Archlinux

2009-06-11

Вернулся назад в АрчЛинукс.
Pacman на казахском с моим переводом утешает.

В планах подкорректировать перевод немного, местами. Нашел в git-e свой коммит. Ждем следующего релиза, чтобы поглядеть, как оно "из коробки".

Также в Арч нужно отправить aspell казахский, уникодную раскладку и шрифт. Вчера не смог заставить отображать казахские буквы в "голой" консоли. Использовал шрифт terminus.

Как разберусь - будет инструкция.

UPD Как оказалось, все просто до безобразия. Нужно было использовать шрифт Терминус

#pacman -S terminus-font

Затем загрузить консольный шрифт

#setfont ter-p16n

При желании можно взять и казахскую раскладку отсюда

Ложить в /usr/share/kbd/keymaps/i386/qwerty/

Загружаем раскладку

#loadkeys kaz_gost-unicode

Ctrl+Shift - переключает раскладку



MPlayer - повышение громкости и борьба с Compiz

2009-06-01

Решил продолжать вести блог, публикуя здесь те советы, что помогли мне самому

Что имеем: LinuxMint 7 (Ubuntu 9.04)
Проблема: Слишком тихий звук в некоторых фильмах
Решение: Так как запускать mplayer с аргументами -softvol -softvol-max ЧИСЛО не очень-то удобно, внесем следующие строчки в указанный конфиг

cat .mplayer/config
#put your config here
softvol=1
softvol-max=400
vo=xv

Замечено, что GMplayer (Гномовская оболочка к Мплейеру) не принимает в таком виде. Запускать через Открыть с помощью - Другое приложение - Ввести собств. команду - mplayer

Также совет для тех, у кого видеокарта blacklisted, и compiz не включается. Запустите compiz-check в терминале, и следуйте указаниям. Внимание! Делаете это на свой страх и риск



Монтирование Flash в Debian

2008-09-01

Так, система DreamLinux 3.3
Проблема - не монтирует флешки с правильной кодировкой
Решение - открываем Gconf-Editor
System -> Storage -> default_options -> vfat

и в ключе mount_options добавляем параметр iocharset=utf8



Установил DreamLinux 3.1

2008-08-20

(Черновая версия)
Установил себе вчера DreamLinux 3.1. Вначале попробовал как Live-CD, все работало, вот только была пара моментов, о которых по порядку....
Запускаем жЫвой диск, и на рабочем столе ткнем иконку "Инсталл"
Скрипт интуитивно понятен, не забываем добавить себя как пользователя! Также в установке ГРУБ порадовал пункт "Add to existing Grub". Установил параллельно с Убунту 8.04.1. Пока пусть поживет и Убунта, но сносить буду однозначно ее.
Возникло в общей сложности 3 проблемы (которые я успел заметить!)
1) Не было звука
2) Разрешение экрана было всего 1024*768б тогда как родное для моего ноута - 1280*800
3) На смонтированных NTFS разделах не было видно директорий с названиями на русском языке
Вот полезный ресурс Форум на англ. языке



Dreamlinux

2008-08-18

Решил поискать другие дистры, кроме Ubuntu....
решил глянуть, что еще можно поюзать.... наткнулся на сабж. Дистр бразильской сборки....
(Эх, раньше были времена, каждую неделю новый дистр Smile)

ссылка на Distrowatch

также выкладываю пару ссылок:
Официальный сайт, также посмотрите здесь

Собственно, в рейтинге Distrowatch на 8-м месте. Решил скачать и посмотреть, что это такое и с чем его едят.
Дистр для новичков (или для таких лентяев как я :)
Порадовало то, что в основе Debian Etch (а не убунта). Сразу бросается в глаза то, что тема оформления везде едина, и проработана грамотно, стиль напоминает Mac OS. Работает довольно-таки шустро..... Даже в ВМ VirtualBox OSE.
На живую пока не загружал, хочу посмотреть, подхватит ли ОНО беспроводную карту на ноуте.....
как поставлю, отпишусь...

upd: Есть возможность пересборки дистра (с включением русского языка, разумеется!).
Также начал править страницу на Wikipedia

Кому нужно, обращайтесь. Возможно, выложу на казахстанский трекер в ближайшие дни....